หวานเป็นลม ใช้ บอระเพ็ด ขมเป็นยา

         เมื่อสมัยก่อนผู้แก่ผู้เฒ่ามักจะเล่าให้ฟังว่า ถ้าอยากให้เด็กหย่านมแม่ ให้นำ บอระเพ็ด มาป้ายที่จุกนม พอลูกดูดก็จะมีความรู้สึกขมในปาก เพราะ บอระเพ็ด มีรสชาติที่ขมมาก ทำให้เด็กไม่อยากกินนมแม่อีก วิธีโบราณก็ใช้กันมานาน เป็นวิธีพื้นบ้านที่ใช้จากพืชที่มีสรรพคุณต่างๆ ใช้แตกต่างกันออกไป แล้วแต่กลวิธี

            ในสมัยนี้พูดถึง บอระเพ็ด แล้ว ถือว่าความขมนั้นเป็นรสชาติที่ขมมาก แต่ในความขมก็มีสรรพคุณทางยาจนเราคิดไม่ถึงเลยทีเดียว บอระเพ็ด เป็นพืชไม้เถาเลื้อย มีสรรพคุณทุกส่วนตั้งแต่ ต้น ราก ใบ ดอก ผล และรวมทั้งหมด 5 อย่าง สรรพคุณทางยาของแต่ละส่วนมีดังนี้

ต้น

            เป็นยาอายุวัฒนะ เป็นยาขมเจริญอาหาร แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้ไข้ทรพิษ แก้สะอึก แก้พิษฝีดาษ บำรุงกำลัง บำรุงธาตุ แก้ไข้

            ราก

            ดับพิษร้อน ถอนพิษไข้ เจริญอาหาร แก้ไข้เหนือ ไข้จับสั่น ไข้สันนิบาต แก้ไข้พิษ

            ใบ

            ขับพยาธิ แก้ปวดฝี ยาลดความร้อน ทำให้ผิวพรรณสดใส รักษาโรคผิวหนัง ผื่นคันตามร่างกาย แก้โลหิตคั่งสมอง ทำให้เสียงไพเราะ เป็นยาอายุวัฒนะ

            ดอก

            ฆ่าพยาธิในท้อง ในฟัน ในหู

            ผล

            แก้เสมหะเป็นพิษ แก้สะอึก แก้ไข้พิษ

วิธีการนำมาทำยา ลดไข้ ลดความร้อน ช่วยให้เจริญอาหาร

            ใช้เถาแก่สด หรือต้นสด นำมาประมาณ 2 คืบ นำมาทุบให้แหลก คั้นเอาน้ำสดๆ มาดื่ม หรือจะต้มกับน้ำ 3 ส่วน ให้เหลือ 1 ส่วน แล้วนำมาดื่ม ก่อนอาหารเช้า-เย็น หรือจะใช้เถาสด นำมาดองเหล้า ความแรง 1 ใน 10 รับประทานครั้งละ 1 ช้อนชา ของยาที่เตรียมแล้ว