ฟาร์มเกษตร

บทเปิดความคิด ชาวนาหลายคนเคยเจอสถานการณ์แบบเดียวกัน นาข้าวดูเขียวดี แตกกอเต็มแปลง ต้นแน่นจนดูเหมือนว่าจะได้ผลผลิตสูง แต่เมื่อถึงเวลาออกรวงกลับพบว่ารวงมีไม่มากอย่างที่คิด ผลผลิตต่อไร่จึงไม่เพิ่มตามจำนวนกอที่เห็น ปัญหานี้ไม่ได้เกิดจากโชคหรือพันธุ์ข้าวเสมอไป แต่เกิดจาก “ระบบการจัดสรรพลังงานของต้นข้าว” ที่ทำงานไม่สมดุล บทนำ ในทางสรีรวิทยาพืช การเจริญเติบโตของต้นข้าวแบ่งได้เป็นสองช่วงใหญ่ คือช่วงสร้างโครงสร้างต้นและใบ และช่วงสร้างผลผลิตหรือเมล็ด หากต้นข้าวใช้พลังงานส่วนใหญ่ไปกับการแตกกอและสร้างใบมากเกินไป แต่ไม่สามารถเปลี่ยนพลังงานนั้นไปสู่การสร้างรวงได้อย่างมีประสิทธิภาพ ก็จะเกิดปรากฏการณ์ที่ชาวนาเรียกว่า “แตกกอดี แต่รวงน้อย” ซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับแนวคิดที่เรียกว่า source–sink balance วิเคราะห์ระบบ ต้นข้าวเปรียบเสมือนโรงงานผลิตอาหาร ใบทำหน้าที่เป็นแหล่งผลิตพลังงานจากการสังเคราะห์แสง เรียกว่า source ส่วนอวัยวะที่ใช้พลังงาน เช่น รวง เมล็ด หรือส่วนที่กำลังเติบโต เรียกว่า sink เมื่อข้าวอยู่ในระยะแตกกอ ระบบของพืชจะมุ่งสร้างใบและลำต้นให้มากที่สุดเพื่อเพิ่มกำลังการผลิตอาหาร หากธาตุไนโตรเจนมีมาก ...