ความสำคัญของอินทรียวัตถุ (Organic matter)
เกษตรกรส่วนใหญ่รู้จักปุ๋ยอินทรีย์ แต่ไม่เข้าใจคำว่า อินทรียวัตถุ และส่วนใหญ่ไม่ได้ให้ความสำคัญกับสิ่งนี้ มุ่งเน้นใส่ปุ๋ยธาตุอาหารหลักอย่างเดียว มีเงินมาก มีทุนมาก ก็ใช่ว่าจะปลูกพืชได้ผลดีนะคะ
อินทรียวัตถุ หมายถึง สิ่งที่ได้จากการย่อยสลายของเศษซากพืช ซากสัตว์ ต่างๆ หรือมูลของสัตว์และคน ยกตัวอย่างเศษใบไม้และตะกอนทีทับถมกันนานๆเข้าเมื่อถูกย่อยสลายโดยจุลินทรีย์ นั่นแหละเรียกว่าอินทรียวัตถุ และเมื่ออินทรียวัตถุย่อยสลายๆไปเรือยๆ ก็จะกลายเป็นฮิวมัส สังเกตุดินที่มีฮิวมัสสูงๆ จะเป็นดินป่าพุเต็งและมีสีดำ ดินจากคำแนะนำของกรมวิชาการเกษตร ควรจะมีค่าอินทรีย์วัตถุในดินไม่น้อยกว่า 1.5% ขึ้นไป ค่ะ
ดินที่มีสภาพเป็นดินทราย และ ร่วนทราย มักจะมีอินทรียวัตถุต่ำ เม็ดดินจะไม่เกาะกัน ทำให้เก็บปุ๋ยไม่ค่อยได้ และไม่เก็บน้ำด้วย ส่วนในดินเหนียวที่ขาดอินทรียวัตถุ ก็จะทำให้ดินทึบเกาะกันแน่น ไม่มีอ๊อกจิเจนในดิน ทำให้รากของพืชที่เราปลูกหากินอาหารไม่ได้
ดังนั้น ไม่ว่าจะมีสภาพดินเป็นดินร่วนทรายหรือดินเหนียว ก็ขาดอินทรียวัตถุไม่ได้นะคะ สังเกตุพื้นที่มีการขุดลอกหน้าดินไปทิ้งหรือขุดหน้าดินออก หรือดินที่เอามาจากที่อื่น มาถมใหม่ เวลาปลูกต้นไม้ หรือปลูกพืช มักจะไม่งาม ต้นเหลืองโทรม แม้จะใส่ปุ๋ยเคมีเร่งต้นอย่างไร ก็ไม่งาม แถมเกิดโรคระบาดได้ง่าย นั่นเป็นเพราะดินขาดอินทรียวัตถุจากหน้าดินที่ทับถมกันเป็นเวลานานแล้วโดยลอกออก หากจะปลูกต้นไม้ในดินใหม่ๆ แบบนี้ต้องใส่อินทรียวัตถุและไถตีดินไปคลุกเค้ากันไปพร้อมๆ กันนานหลายปี กว่าดินบริเวณนั้นจะกลับมามีสภาพดีนะคะ
อินทรียวัตถุ
หากใส่ในดินทรายจะช่วยให้ดินจับตัวกันเป็นก้อน อุ้มน้ำได้ดีขึ้น และดินมีความชุ่มชื้น เก็บปุ๋ยได้ดีขึ้น ทั้งยังช่วยให้ธาตุรอง ไม่ถูกชะล้างจากหน้าดินได้ง่ายด้วย (เกี่ยวข้องกับแคตไอออน ประจุลบและ บวก ไว้อธิบายอีกที หากสนใจนะคะ)หากใส่ในดินเหนียว จะทำให้โครงสร้างสภาพดินมีความโปร่งมากขึ้น ทำให้มีอ๊อกซิเจนหมุนเวียนในดินมากขึ้น ปลูกพืชได้ผลมากขึ้น
นอกจากนั้น ยังเป็นแหล่งให้ธาตุอาหารหลัก NPK และกัมมะถัน ด้วย
ดินที่มีอินทรียวัตถุสูง จะช่วยให้เวลาเราใส่ปุ๋ยเคมีมากๆ ซ้ำๆ ต่อเนื่องทุกปี ดินไม่เปลี่ยนสภาพเป็นกรดหรือเป็นด่าง นะคะ ดังนั้นไร่ไหนที่ใช้ปุ๋ยเคมีหนัก ๆ นั้นต้องใส่อินทรียวัตถุลงไปในดินทุกๆปี อย่างน้อยปีละ 1 ครั้งเน้ออออ.
ทีนี้ อินทรียวัตถุ สำคัญขนาดนี้ จะหาจากไหนได้บ้าง คำตอบคือ หาได้จาก
การใส่ปุ๋ยอินทรีย์
- ปุ๋ยหมัก เช่นหมักฟางข้าว เศษอาหาร ให้เน่าเปือย แล้วนำมาหว่านในดิน)- ปุ๋ยคอก คือ พวกขี้วัว ขี้ควาย ขี้หมู ขี้ไก่ หรือที่ได้จากการเลี้ยงสัตว์
- ปุ๋ยพืชสด ได้จากการปลูกพืชตระกูลถั่ว เช่น ปอเทือง ต้นโสน ถั่วพุ่ม ถั่วผี เป็นต้น
- ปุ๋ยชีวภาพ เช่น พวกแหนแดง นะคะ
สรุปคือ ดินทีขาดอินทรียวัตถุ ต่อให้ใส่ธาตุอาหารหลัก NPK หรือ ธาตุรองมากมายแค่ไหน ถ้าขาดอินทรียวัตถุในดิน พืชก็ไม่เจริญเติบโตได้ดีนะคะ ไม่เชือลองปลูกต้นไม้ในดินที่ขุดมาจากก้นบ่อโดยไม่ใส่ปุ๋ยอินทรีย์รองพื้น ใส่แต่ปุ๋ยเคมีดูนะคะ ว่าจะตายหรือรอด..^^
เขียนโดย
ปริม-ฟาร์มเกษตร
สนับสนุนโดย
iLab ตรวจดิน วิเคราะห์ธาตุอาหารในดิน www.iLab.Asia
ปุ๋ยตรา FK จากฟาร์มเกษตร ออกแบบมาเพื่อตอบโจทย์ Law of the minimum
